Als startende ondernemer in West-Friesland kiest u vaak voor de meest eenvoudige vorm: de eenmanszaak. Het is makkelijk op te zetten, u heeft in het begin weinig administratieve verplichtingen en de belastingvoordelen voor starters zijn aantrekkelijk. Maar naarmate uw onderneming groeit, bijvoorbeeld van een zzp-er in Hoorn naar een bedrijf met personeel in Zwaag, verandert de situatie.
De vraag of u moet overstappen naar een besloten vennootschap (BV) wordt dan steeds urgenter. De keuze tussen een bv of eenmanszaak in West-Friesland is niet alleen een fiscale beslissing, maar ook een juridische. Waar u bij een eenmanszaak met uw privévermogen aansprakelijk bent voor eventuele schulden, is dat bij een BV in principe beperkt tot het vermogen van de vennootschap.
In dit artikel leggen we uit waar het omslagpunt ligt en welke factoren meespelen bij deze belangrijke beslissing. We kijken naar de risico's, de belastingen en de praktische stappen die nodig zijn voor de overstap.
Verschil tussen de eenmanszaak en de BV
Bij een eenmanszaak bent u zelf de onderneming. Er is geen juridisch onderscheid tussen uw privévermogen en het vermogen van uw zaak. Dit betekent dat schuldeisers van uw bedrijf recht hebben op uw persoonlijke bezittingen, zoals uw eigen woning of uw spaargeld. Dit risico is voor veel ondernemers in Blokker de belangrijkste reden om na te denken over een andere rechtsvorm.
Een BV is een rechtspersoon. Dit betekent dat de BV zelfstandig contracten aangaat, bezittingen heeft en schulden maakt. Als directeur-grootaandeelhouder (DGA) bent u in loondienst van uw eigen BV. Mocht de BV onverhoopt failliet gaan, dan blijft uw privévermogen buiten schot, mits er geen sprake is van onbehoorlijk bestuur.
Fiscaal gezien werkt het ook heel anders. Bij een eenmanszaak betaalt u inkomstenbelasting over de winst van uw onderneming. Bij een BV betaalt de vennootschap eerst vennootschapsbelasting over de winst. Vervolgens betaalt u inkomstenbelasting over het salaris dat de BV aan u uitkeert, en over het eventuele dividend dat u naar privé overboekt.
Het omslagpunt: wanneer kiest u voor een BV?
Er is geen wettelijk vastgelegd bedrag waarbij een BV verplicht is. Toch is er wel een fiscaal omslagpunt aan te wijzen. Dit omslagpunt ligt vaak rond een winst van 80.000 tot 100.000 euro per jaar. Dit is echter een ruwe schatting die per situatie sterk kan verschillen.
Bij een lagere winst is de eenmanszaak fiscaal bijna altijd voordeliger. Dit komt door de specifieke ondernemersaftrekposten waar u als eigenaar van een eenmanszaak recht op heeft. Zodra uw winst stijgt, weegt het voordeel van deze aftrekposten niet meer op tegen de hogere belastingtarieven in de inkomstenbelasting.
Bij de afweging tussen een bv of eenmanszaak in West-Friesland spelen de volgende factoren een rol:
- De hoogte van de verwachte en gerealiseerde jaarlijkse winst
- Het risico dat u loopt met uw bedrijfsactiviteiten
- De aanwezigheid van personeel of de wens om personeel aan te nemen
- Plannen om in de toekomst investeerders aan te trekken of het bedrijf te verkopen
- Uw persoonlijke gezinssituatie en uw behoefte aan zekerheid
Fiscale voordelen en de zelfstandigenaftrek
Als ondernemer met een eenmanszaak profiteert u van de zelfstandigenaftrek en de startersaftrek, mits u voldoet aan het urencriterium. Daarnaast is er de mkb-winstvrijstelling, die een deel van uw winst vrijstelt van belasting. Deze regelingen zorgen ervoor dat u over de eerste tienduizenden euro's winst relatief weinig belasting betaalt.
Bij een BV heeft u geen recht op deze ondernemersaftrek. Bovendien bent u verplicht om uzelf een marktconform salaris uit te keren, het zogeheten dga-salaris of de gebruikelijkloonregeling. De Belastingdienst stelt hier strenge regels aan om te voorkomen dat dga's zichzelf een te laag salaris uitkeren om belasting te ontwijken.
Risico's en aansprakelijkheid in West-Friesland
Niet elke ondernemer kiest puur om fiscale redenen voor een BV. Soms is het beperken van risico's de doorslaggevende factor. Denkt u bijvoorbeeld aan een groeiend installatiebedrijf in Medemblik dat grote opdrachten aanneemt, of een groothandel in Enkhuizen die te maken heeft met kostbare importstromen.
Als u contracten tekent met grote leveranciers of langdurige huurcontracten aangaat voor een bedrijfspand, neemt het financiële risico toe. Mocht de markt omslaan, dan wilt u niet dat uw privéwoning in gevaar komt. In zulke gevallen biedt de BV een noodzakelijke bescherming voor uw gezin.
Ook wanneer u personeel aanneemt in Grootebroek of Bovenkarspel, stijgt het risico. U bent als werkgever verantwoordelijk voor de loonrestitutie bij ziekte en voor eventuele fouten die uw werknemers tijdens hun werk maken. Een eenmanszaak drager is hier persoonlijk voor aansprakelijk, terwijl deze risico's bij een BV binnen de rechtspersoon blijven.
Praktische stappen bij de overstap
Als u besluit de overstap te maken van een eenmanszaak naar een BV, moet u een aantal stappen doorlopen. Dit is een proces waarbij een goede voorbereiding essentieel is. De overstap kan op verschillende manieren worden vormgegeven, afhankelijk van uw situatie en de fiscale gevolgen.
U kunt kiezen voor een geruisloze inbreng of een ruisende inbreng. Bij een geruisloze inbreng gaat de eenmanszaak over in de BV zonder dat u direct hoeft af te rekenen over de stille reserves en de goodwill van uw bedrijf. Dit is vaak de meest gekozen route voor stabiele bedrijven die willen blijven groeien.
De overdracht moet altijd via een notaris worden geregeld. De notaris stelt de oprichtingsakte op en schrijft de nieuwe BV in bij de Kamer van Koophandel. Daarnaast moet u alle lopende contracten, zoals huurcontracten, verzekeringen en contracten met leveranciers, overzetten op naam van de nieuwe BV.
Veelgemaakte fouten bij de overgang
Een van de meest gemaakte fouten is het te laat of juist te vroeg overstappen. Sommige ondernemers starten direct met een BV omdat het professioneel staat, terwijl ze nog nauwelijks winst maken. Zij betalen dan onnodig veel belasting en hebben hoge oprichtings- en administratiekosten.
Een andere fout is het niet goed regelen van de overdracht van contracten. Als u een contract op persoonlijke titel laat staan, blijft u alsnog persoonlijk aansprakelijk voor die specifieke verplichting. Het is dus van belang om na de oprichting van de BV alle zakelijke relaties schriftelijk te informeren over de gewijzigde rechtsvorm.
Tot slot zien we dat het dga-salaris vaak verkeerd wordt ingeschat. Dit salaris moet daadwerkelijk worden uitbetaald en hierover moet maandelijks loonheffing worden afgedragen. Dit vereist een strakke liquiditeitsplanning, vooral in de eerste maanden na de overstap.
Hulp nodig bij uw administratie
De keuze tussen een bv of eenmanszaak in West-Friesland is maatwerk. Wat voor een akkerbouwer in Andijk de beste oplossing is, hoeft dat niet te zijn voor een IT-specialist in Hoorn. Het is daarom verstandig om uw persoonlijke situatie door te rekenen voordat u een besluit neemt.
De Hoornsche Rekenkamer helpt u graag bij het maken van deze afweging. Wij analyseren uw huidige cijfers, kijken naar uw toekomstplannen en rekenen de fiscale gevolgen van beide rechtsvormen voor u uit. Zo weet u zeker dat u de juiste keuze maakt voor uw onderneming.
Wilt u sparren over uw situatie of heeft u hulp nodig bij de administratieve afhandeling van uw overstap? Neem dan gerust contact op met De Hoornsche Rekenkamer in Hoorn via telefoonnummer 06 17544303 voor een vrijblijvend gesprek.

Over de auteur
Tim Jansen
Oprichter van De Hoornsche Rekenkamer in Hoorn. Begeleidt dagelijks ZZP en MKB in West-Friesland bij boekhouding, loonadministratie en financieel advies.
Meer over ons kantoor